1915 yılında ölen Ermenilerin anısına düzenlenen anma törenleri, çoğu yerde bir kısım radikal dernekler tarafından daha önceki yıllarda olduğu gibi Türkiye karşıtı gösterilere dönüştürülecek. Büyük çoğunluğu Anadolu kökenli olan diaspora Ermenilerinin hepsi, Türkiye'ye ve Türklere karşı aslında bu kadar kinle bakmıyor. Ermenilerin önemli bir kısmı, Ermeni toplumunun radikal birkaç dernek üzerinden algılanmasından oldukça rahatsız. Anaide Armagan, 64 yaşında Fransa'da doğup büyümüş, diasporadan bir Ermeni. Türkiye'de Türklerle yan yana barış içerisinde yaşayan Ermenilerin yanı sıra diasporada da çok sayıda Ermeni'nin bugün atılacak sloganlardan "hiç memnun olmayacağını" vurguluyor Armagan. "Yeni nesillere geçmişte yaşananları anlatalım; ama Türkiye'yi hiç tanımayan gençlere kin ve nefret aşılamayalım." diye uyarıyor. Hiç Türkiye'de yaşamadığı halde, kendisini "Anadolulu" olarak tanımlayan emekli öğretmen, Ermeniler için "acı dolu bir sayfa olan" 1915 olaylarının, Fransa'da özellikle siyasi sebeplerle suistimal edildiğini kaydediyor. Ardından şu çağrıda bulunuyor: "Artık politikacılar bu işi bıraksın. Ermenileri ve Türkleri rahat bırakın. İki toplum daha önce olduğu gibi birlikte yaşamayı öğrenecektir. Bırakalım, tarihçiler araştırsın."

Armagan, baba tarafından Adana, anne tarafından İstanbullu. 1915'te Mısır'a giden babası, 1928 yılında Fransa'ya geçmiş. Anne tarafından dedesi ise Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslara karşı savaşa da katılan üst düzey bir Osmanlı polisiymiş. Savaştan döndükten üç gün sonra, yakalanmış olduğu bir hastalıktan ölmüş. 1915'te Ermenilere karşı olaylar başlayınca annesinin gittiği Fransız Katolik okulu, tüm Hıristiyan öğrencileri anne-babalarının haberi bile olmadan bir gemiyle Fransa'ya getirmiş. Küçük yaşlarda İstanbul'u terk eden annesi, bugün 98 yaşında ve akrabalarını bir daha hiç görmemiş. Daha sonraki yıllarda İstanbul'da kalan akrabalarıyla mektuplaşmış. Paris'te doğup büyüyen Armagan ise İstanbul'a ilk kez 1972'de iş dolayısıyla gitmiş ve teyzesini bulmuş.

Evinde hâlâ Türkçe konuşan, çocuklarını Zeki Müren'in şarkılarıyla büyüten Armagan, 35 yıl sonra bu ayın başında yeniden hayran kaldığı İstanbul'daydı. Abant Toplantıları için Fransız entelektüelleriyle Türkiye'ye gelen Armagan, "hayatımın düş yolculuğu" diye nitelediği İstanbul'da ailesiyle ilgili yeni bilgilere de ulaşmış: Babasının gerçek ismini, eski fotoğraflarını, annesinin isminin Claire değil Naida olduğunu, evlenip çoluk çocuk sahibi olmuş kuzenlerini...

"Anlatılamayacak bir hal içindeydim. Sanki hiç İstanbul'dan ayrılmamış ve başka yerde yaşamamış gibi evimde hissediyordum." diyen 64 yaşındaki kadını, İstanbul'un yeni hali, insanların sıcak davranışları, "arabaların disiplinsiz sempatileri" çok etkilemiş. "Paris'e hiç dönmek istemedim." demesi de İstanbul'u ne kadar sevdiğini ortaya koyuyor. Kurtuluş semtinde Türkçe, Fransız olduğunu söyleyince herkesin Ermenice cevap verdiğini belirten Armagan, sonunda burada yaşayan kuzenine dayanamayıp, "Türkiye'de miyiz, Ermenistan'da mı?" diye sormadan edemediğini söylüyor.

Türk-Ermeni derneği kuracak

Armagan, İstanbul'dan güzel bir fikirle dönmüş: Siyasetçilerin ve siyasetin hiç bulaşmayacağı, Türk ve Ermenilerin birlikte olacağı bir kültür derneği. "Türkiye ziyaretinden sonra diasporadaki Ermenilerin manipüle edildiğinden şüphem kalmadı." diyen emekli öğretmen, bu işi siyasetçilerin elinden almak için bu adımın şart olduğuna inandığını kaydediyor. Fransa'da Ermeni ve Türklerin uzun yıllar kardeşçe beraber yaşadığını aktaran Armagan, 80'li yıllarda Taşnak Partisi etrafında siyasal bir hareket başladığını ve beraberinde gelişen Asala'nın eylemleriyle iki toplumun ayrıldığını hatırlatıyor. Anma törenleri artık Türkiye karşıtı gösterilere dönüşmeye başlamış. Türklere ve Ermenilere seslenerek, "Düşmanlık üzerine kimlik bina edilemez." diyen Armagan'ın asıl çağrısı ise Fransız siyasetçilerine: "Ermenileri kendi çıkarlarınız için kullanmayı bırakın." Armagan'a göre, "İslam korkusuyla" Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkan Fransızların muhalefetlerini Ermeniler üzerinden yaptıklarını düşünüyor. Armagan, öte yandan 'Ermeni davası' adına ortaya çıkan kuruluşların Ermeni toplumunun hepsini temsil etmediğine dikkat çekiyor. "Annem çiftetelliyi, Ermenice şarkılara tercih ediyor. Biz uzun yıllar yan yana yaşadık. Aynı kültürü paylaşıyoruz. İki toplumun birbirini hatırlaması için yeni bir deprem mi lazım!" şeklinde konuşan Armagan, düşündüğü Türk-Ermeni dostluk derneği için sloganını da bulmuş: "Hepimiz Anadoluluyuz".
 

Kaynak: Zaman Gazetesi